İçeriğe atla

Hasar, Ekspertiz ve Tazminat Süreçleri

Yük hasarı, eksik veya kayıp teslimat halinde tespit, tutanak, ekspertiz ve tazminat sürecinin nasıl yürüdüğünü; hangi belgelerin gerektiğini ve hak kaybından nasıl kaçınılacağını anlatır.

Hasar ve tazminat süreçlerini simgeleyen koyu tonlu dünya haritası ve kontrol listesi simgesi

Kısaca

Taşıma sırasında yük zarar görebilir, eksik gelebilir ya da hiç ulaşmayabilir. Böyle bir durumda sonucu belirleyen çoğu zaman hasarın kendisinden çok, ilk saatlerde ve günlerde atılan adımlardır. Bu rehber, ithalatçılar, ihracatçılar ve lojistik sorumluları için tespit, tutanak, ekspertiz ve tazminat sürecini sade biçimde anlatır. Konsol Logistics, süreçte koordinasyon ve evrak desteği sağlar.

Hasar, eksik ve kayıp: üç ayrı durum, üç ayrı süreç

Bu üç durum çoğu zaman aynı kefeye konur, oysa her birinin delili ve izlenecek yolu farklıdır.

Görünür hasar

Ambalajın ezilmesi, kolinin ıslanması ya da konteyner mührünün bozulması gibi teslim anında gözle görülen durumlardır. Bu durumda en kritik iş, teslim belgesine hemen yazılı şerh düşmektir; imzadan önce görünür sorunu kayda geçirmek hakkı korur.

Gizli hasar

Ambalaj dışarıdan sağlam görünür, içindeki mal ise zarar görmüştür. Bu durum yük açıldığında ortaya çıkar. Fark edilir edilmez durdurup fotoğraflamak ve taşıyıcıya gecikmeden yazılı bildirim yapmak gerekir; geç bildirimde taşıma sırasında oluştuğunu kanıtlamak zorlaşır.

Eksik teslimat

Adet ya da ağırlık, taşıma belgesindeki bilgiyle uyuşmuyorsa eksik teslimattan söz edilir. Konteynerde mühür ve numara sağlamsa, eksiklik yüklemeden önce de oluşmuş olabilir; bu nedenle yükleme kayıtları, çeki listesi ve fotoğraflar belirleyicidir.

Kayıp yük

Yükün izine uzun süre ulaşılamıyorsa kayıp yük araştırması başlatılır: taşıyıcıdan, acenteden ve aktarma noktalarından kayıt istenir. Kayıp kesinleşene kadar bu araştırmanın izleri saklanmalı ve tazminat için gerekli sürelerin dolmaması için yazılı talep bekletilmemelidir.

Hasar tespiti nerede ve nasıl yapılır?

Hasar liman terminalinde, depoda ya da alıcının kapısında ortaya çıkabilir. Hangisinde olursa olsun, tespitin mümkün olduğunca erken ve tarafsız biçimde yapılması önemlidir.

Konteynerlerde hasar kontrolü, boşaltmadan önce konteynerin dış yüzeyinin, kapılarının ve mührünün incelenmesiyle başlar. Konteynerin teslim alınırken düzenlenen durum belgesi (EIR) genellikle bu aşamada işe yarar; konteynerin hangi durumda alındığını gösterir. Mühür numarasının taşıma belgesindeki numarayla uyumu da kayda geçirilmelidir.

Teslim alırken şu kontrolleri yapmayı alışkanlık haline getirin:

  • Mühür ve konteyner numarasını taşıma belgesiyle karşılaştırın.
  • Dış ambalajda ezilme, ıslanma ve yırtılma olup olmadığına bakın.
  • Adet ve ağırlığı çeki listesiyle karşılaştırın.
  • Sorun gördüğünüzde fotoğraf ve video çekip tarih ve saati not edin.
  • Teslim belgesine imzadan önce yazılı şerh düşün.
  • Hasarlı malı sağlam maldan ayırın ama atmayın.

Hasar tespit tutanağı ve hasar dosyası: hangi belgeler gerekir?

Tazminat talebinin gücü, dosyanın eksiksizliğine bağlıdır. Aşağıdaki tablo, çoğu dosyada bulunan belgeleri ve ne işe yaradıklarını gösterir. Gerekli belgeler ülkeye, taşıma moduna ve poliçeye göre değişir; yetkili taraflarla teyit edin.

BelgeNe işe yararKimden alınır
Hasar tespit tutanağıHasarın yeri, zamanı ve niteliğini kayda geçirirTeslim alan, taşıyıcı ya da terminal yetkilisi
Taşıma belgesi (CMR, B/L, AWB)Taşıma sözleşmesini ve yükün çıkış durumunu gösterirTaşıyıcı ya da acente
Ticari fatura ve çeki listesiYükün değerini ve içeriğini kanıtlarSatıcı
Fotoğraf ve videoHasarın görünümünü ve ambalaj durumunu belgelerTeslim alan
Ekspertiz raporuHasarın nedenini ve tutarını bağımsız olarak değerlendirirAtanan eksper

Ekspertiz nasıl organize edilir?

Ekspertiz, hasarın nedenini ve tutarını bağımsız bir uzmanın belirlemesidir. Taşıyıcı ya da sigortacı eksper görevlendirebilir; bazı durumlarda alıcı da kendi uzmanını çağırabilir. Önemli olan, eksperin hasarlı malı ve ambalajı orijinal durumunda görebilmesidir. Bu yüzden hasarlı yükü, eksper gelmeden elleçlemeyin, tamir etmeyin ya da imha etmeyin.

Eksper, genellikle hasarın nedenini (ambalaj yetersizliği, elleçleme hatası, yükleme biçimi, dış etken), tutarını ve kurtarma ihtimalini inceler. Raporda yer alan sonuçlar, tazminat talebinde sorumluluğun belirlenmesinde önemli rol oynar.

Uzman notu: Yükü teslim aldığınız andan itibaren her şeyi yazılı yürütün. Sözlü bir bildirim, sonradan tartışmalı hale gelir; kısa bir e-posta bile tarih ve içerik olarak kanıt değeri taşır.

Tazminat talebi adım adım nasıl ilerler?

  1. Bildirim yapın. Taşıyıcıya ve varsa sigortacıya, hasarın niteliğini ve belgeleri belirterek yazılı bildirim gönderin.
  2. Dosyayı tamamlayın. Tutanak, taşıma belgesi, fatura, fotoğraf ve ekspertiz raporunu bir araya getirin.
  3. Sorumluluğu belirleyin. Taşıma sözleşmesi, teslim şekli ve poliçe şartları, kimin kime başvuracağını belirler.
  4. Talep tutarını hesaplayın. Hasarın bedeli, kurtarılabilen kısım ve diğer masraflar ayrı ayrı gösterilir.
  5. Süreyi izleyin. Taşıyıcının ya da sigortacının yanıtını bekleyin, eksik belge istenirse zamanında verin.
  6. Sonuca göre ilerleyin. Ödeme kabul edilirse kayıtları kapatın; ret ya da kısmi ödemede itiraz veya hukuki yol değerlendirilir.

Hasarlı malın ayrıştırılması, iadesi ve zararın azaltılması

Hasar bir kez oluştuğunda, ikinci hedef zararı büyütmemektir. Hasarlı ürünlerin ayrıştırılması, sağlam kısmın zamanında teslim edilmesini ve hasarlı kısmın doğru kayıtla ayrı tutulmasını sağlar. Nemden bozulabilecek mallar, gıda ya da ilaç gibi hassas ürünlerde ise yetkili kurum kurallarına ve güvenlik gerekliliklerine uyum önceliklidir.

Hasarlı yükün iadesi, ayrı bir organizasyon gerektirir. Ülkeler arası iade, gümrük açısından ayrı bir işlemdir ve geçici ihracat, iade ya da yeniden ihracat kuralları ülkeye ve ürüne göre değişir; güncel kuralı gümrük müşavirinizle doğrulayın. Hasar ya da kaybın ne sıklıkla yaşandığını ölçmek de önemlidir; hasarlı teslimat oranını izlemek, hangi hatta ya da ambalaj tipinde sorun yoğunlaştığını gösterir.

Konsol Logistics hasar sürecinde nasıl yardımcı olur?

Konsol Logistics, hasar ya da eksik teslimat durumunda taşıyıcı, acente ve ilgili iş ortaklarıyla iletişimi koordine eder, hasar tespit ve evrak toplama sürecinde size destek olur ve durum hakkında düzenli bilgilendirme yapar. Tazminat, taşıma sözleşmesi, sorumluluk kuralları ve varsa sigorta poliçesi çerçevesinde ilgili taraflarca değerlendirilir. Müşteri temsilcinizle birebir iletişim kurabilir, sevkiyat bilgilerinizi Hızlı Teklif formuyla paylaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Teslim belgesine yazılı şerh düşün, hasarı fotoğraf ve videoyla belgeleyin ve hasarlı malı olduğu gibi saklayın. Ardından taşıyıcıya yazılı bildirim yapın. Bu üç adım, sonraki tazminat sürecinin temelini oluşturur.

Bu konuda sorulan diğer sorular

Tüm soruları gör

İlgili hizmetlerimiz

Bu konu, aşağıdaki hizmetlerimiz kapsamında planlanır. Ayrıntılar için hizmet sayfasına bakın.

Bu çözümün kapsadığı konular

Bu sayfa aşağıdaki 14 konu başlığını birlikte ele alır.

14 konu başlığını göster
  • Konteyner Hasar Kontrolü
  • Konteyner Hasar Tazmin Süreci
  • Liman Yük Hasar Tespiti
  • Hasarlı Ürün Ayrıştırma
  • Hasar Tespit Tutanağı
  • Hasarlı Teslimat Oranı Takibi
  • Yük Hasar Risk Değerlendirmesi
  • Hasar Dosyası Hazırlama
  • Hasar Tespiti Organizasyonu
  • Ekspertiz Organizasyonu
  • Hasar Tazminatı Takibi
  • Kayıp Yük Araştırma Süreci
  • Eksik Yük Tespit Süreci
  • Hasarlı Yük İade Organizasyonu

İlgili çözümler

Tüm çözümleri gör

Bizi arayın — (yeni sekmede açılır)